Дæ райгуырæн бæстæйы, дæ адæмы ивгъуыд заманты истори куы нæ зонай, уæд зын цæрæн у. Ныртæккæ мах цы дунейы цæрæм, уый арæзт цыди тынг раджы, стæй бирæ фæлтæрты фæллой æмæ зондæй. Уыцы æнæкæрон бирæ хъæздыгдзинæдтæй та пайда кæны алы адæймаг дæр, дунемæ, рухсмæ куы рахизы, уæдæй йæ амæлæтмæ. Уымæ гæсгæ, незаманты цæрæг адæм историйы хуыдтой «рæстæджы æвдисæн, царды развæндаг амонæг».

1 сентября 2004 года в школе №1 города Беслан были взяты в заложники более тысячи человек, в основном детей. Три дня весь мир следил за событиями, закончившимися кровавой драмой... Такое нельзя забывать... Такое не должно повториться нигде и никогда!

Æнусты дæргъы Ирыстоныл бирæ фыдбылызтæ æрцыди кæм æрдзон, кæм та æхсæнадон-социалон тыхты ахæсты, æмæ дыууæ хуызы сæфты цаутæн дæр уыд æфсæнттæ, аххостæ. Æнæ æфсон æмæ аххосæй нæдæр æрдзон фыдбылызæн вæййы æрцæуыны мадзал, нæдæр æхсæнадон-социалон. Æрдзон фыдбылызты æфсæнттæ, аххостæм адæймаг ницы бар дары, æмæ йæ сæ сæфты цаутæй азымы дæр нæ бадардзынæ. Æхсæнадон-социалон фыдбылызтæн æндæр у сæ ахаст. Райдайæнæй кæронмæ æрцæуынц æхсæнады аххосæй, хицæн социалон къордты амынд æмæ архайдæй, иугай хивæнд хицæутты фæндонæй.

Æппæт дунейы истори абоны онг цы нæма федта æмæ фехъуыста, ахæм æвирхъау фыдбылызы хай баци Беслæныхъæу. Уыцы стыр бæллæх ныл нæ фыддæр фынты æрцыд, æви нæ хъалæй, уый абон дæр бирæтæ нæма раиртæстой. Чи йæ базыдта, уый та йæхи дæр æмæ йе ’мбæлтты дæр бафæрсы, цæмæн æрцыд, уымæй. Кæй æххуысæй æмæ кæй аххосæй? Кæмæй бацагуырдæуа дзуапп? Чи йæ ссара? Бæллæх не ’рцæудзæн, уый нæ хъахъхъæнджытæ нæ зыдтой, зæгъгæ, уый абон зын зæгъæн у. Куы нæ йæ зыдтаиккой, уæд рагацау сæ цæрæнуæтты дæр, сæ куыстуæтты дæр хъалагъурты нæ сæвæрдтаиккой. Хæцæнгæрзтæй ифтонг салдæттæ сын сæ сæрты цъиу атæхын дæр куы нал уагътой. Афтæмæй мингæйттæ та æвæгæсæгæй бабын сты. Иу дзы нæ загъта, нæхи куыд хъахъхъæнæм, афтæ адæмы дæр бахъхъахъæнæм, зæгъгæ. 

Ирон адæмæй хъуыды кæнынхъом чи у, уыдонæй дызæрдыггаг никæмæн у, ирон æвзагæн сæфынæй тас кæй у, уый. Стæй дард фидæны нæ, фæлæ ныры фæлтæры цæстуынгæйæ. Дзæуджыхъæуы скъолаты райдайæн кълæсты ахуыргæнджытæн цы социологион æрфарст уыд, уый бæрæггæнæнтæм гæсгæ, ныридæгæн фыццæгæм кълæсты ахуыргæнинæгтæн сæ 80–90 проценты иронау дзурын нæ зонынц, ирон уæвгæйæ. Уавæр бирæ хуыздæр нæу Беслæны дæр. Иннæ районты центрты иронау æмæ уырыссагау дзурæг сывæллæтты нымæц нырма æмхуызон у, фæлæ хæстæгдæр дæсгай азты тыхджындæр фæуыдзæн уырыссаг æвзаг, æмæ ма ирæттæ иронау дзурдзысты æрмæст бинонты ’хсæн.

Хæххон фæндæгтæ сты ивгъуыд дугты æвдисæнтæ. Кæддæр сыл нæ фыдæлтæ цыдысты сæрибардзинады сæраппонд. Æхсаргæрдты зæлланг æмæ фæдисон бæхты тъæбæртт хъуысти арф кæмтты. Хæххон фæндæгтæ адæмæн хастой цин æмæ маст дæр, уыдысты сæ ирвæзынгæнæг. Æмæ ныртæккæ дæр кæцыфæндырдæм куы ахъуыды кæнæм, уæддæр Уæлладжыры комы фæндагæн ис стыр ахадындзинад. Кæд Ручъы æфцæджы бынты тъунел ивгъуыд æнусы æвдайæм азты арæзт æрцыд æмæ фæндаг раздæр хызт Мамысоны æфцæджы сæрты, уæддæр зындгонд уыд канд нæ бæстæйы нæ, фæлæ ма фæсарæнты дæр.

ОСЕТИНСКИЕ НАРОДНЫЕ СКАЗКИ   

Собрал Г. А. Дзагуров (Губади Дзагурти)  

Осетинские народные сказки. Запись текстов, перевод, предисловие и примечания Г.А. Дзагурова (Губади Дзагурти).  

Москва, Главная редакция восточной литературы издательства «Наука», 1973.  

Автор типологического анализа сюжетов Исидор Левин при участии Уку Мазинга.

Мы, представители Оргкомитета Северо-Осетинской республиканской религиозной организации «Уацдин» хотели бы выразить надежду на то, что любые попытки узурпации святынь осетинской традиционной веры и дискредитации ее духовных начал и религиозных практик, которые могут привести к появлению напряженности в межнациональных и межконфессиональных отношениях, будут исключены из планов представителей других конфессий.

"Иу — Хуыцау! Хуыцауы динæй арвмæ хауы дур". Ирон адæмæй ацы цалдæр хуымæтæг дзырды чи нæ зоны, ахæм нæ разындзæн. Бæгуы сæ зонæм, фæлæ нæм, цымæ, сæ хъуыды хъары? Бирæ, дам, ницæмæй бæззы, кæд бирæ мæгуыры хос нæу, уæддæр. Æрхæсдзыстæм, ныхас кæуыл цæудзæн, уыцы нымæцтæй цалдæр. Цæгат Ирыстоны ис 86 дингæнæг организацийы. Абабау, дингæнджыты сектæ дзы макæй схон, сæхи организацитæ хонынц. Се 'гъдауы бындуры чырыстон дин кæмæн ис, уыдон сты 58 организацийы. Æмæ нæм цы нæ ис! Иеговисттæ, баптисттæ, пятидесятниктæ, æвдæм боны адвентисттæ, евангелисттæ, латинаг æгъдауы католиктæ, молокантæ, лютерайнæгтæ, протестанттæ... Ис нæм пысылмон диныл хæст 16 организацийы. Ис нæм ортодоксалон иудаизмы 2 организацийы. Ис нæм Кришнæйы зонды æхсæнады иу организаци. Уыдон сты, официалон æгъдауæй регистрацигонд чи æрцыд æмæ, кусыны бар кæмæн ис, ахæмтæ...

Более чем две тысячи лет тому назад на Крымском полуострове господствовали скифы — могучее и воинственное племя. Воспитанные в суровых условиях скифы отличались телесной выносливостью и душевной доблестью. Скифские воины, сильные и мужественные, готовы были в любую минуту сесть на коней и отправиться в поход на врага, угрожающего их отечеству...

Иу ирон лæг дæр ныртæккæ гуырысхо нæ кæны, ирон адæм зын уавæрмæ кæй æрцыдысты, ууыл. Бабирæ сты, тагъддæр алыг кæнын кæй хъæуы, ахæм фарстатæ. Ирыстоны арæнтæм лæбурынц. Фæсхохы нæ зæххытæ гуырдзы сæхи хонынц, сæ быцъынæг тонынц, цæмæй сæ байсой, ууыл. Ам, Цæгат Ирыстоны та нæ ныхмæ хъулгъа ныллæуыдысты. Терчы рахизфарс сæхи хонын байдыдтой, нæ фæсивæд сын фаг ныхкъуырд радтой, фæлæ уæддæр нæма æрсабыр сты, нæ арæнтæм нын лæбурынц, иугай нæ марынц, нæ мулк нын тыхист кæнынц. Бæлвырд нæу мæ паддзахадон арæзтады фидæн: искæимæ æмбар цæдисонтæ уыдзыстæм, æви искæй дæлбар цæрдзыстæм, æви хибар иугонд паддзахад сараздзыстæм, æви ныр куыд дыууæ дихы стæм, афтæмæй баззайдзыстæм. 

Snorre Sturlason говорит в Сага Инглинга, что «страна на восток от Taнаиса (Дона) в Азии называлась Asaland или Asaheim, а главный город в этой земле назывался Асгард», и что вождём этой страны был сам Один. Хотя, вероятно, Снорре имя Аss связывает с именем Азии, не замечая, что само это название несомненно, приведет к Oссам-Ассам которые жили именно к востоку от реки Taнаис или Дон; а Asaland и есть земля Oссов. Удивительно но Снорре утверждает, что Один имел очень богатые владения к югу от «этого горного хребта», то есть Кавказа (именно там, где часть Oссов живут и сегодня), и что «в те времена римляне пошли покорять всё вокруг в мире, покорив себе всех людей, и тогда многие вожди бежали из своих областей». Поэтому-то видим Один ушел «со всеми богами (= Diar) и многими другими людьми», на запад, сперва Gardarike (Гардприка Россия), затем на юг к Saksland (Германия) и затем повернули на север.

Райсом æххæст кæны 65 азы Фыдыбæстон стыр хæсты фæуæлахизы боныл.Ирыстонæн бирæтæ йæ хъæбултæй раттой сæ удтæ уыцы уæлахизы сæраппонд. Хæсты быдырæй чи нал сыздæхт, уыдонæй иу уыдис поэт Кочысаты Мухарбег. Æрæджы сæххæст 90 азы йæ райгуырды боныл.Йæ рухс ном æссарынæн æмæ йæ цард цы уæлахизæн ратта, уыцы боны номыл абон мах мыхуыр кæнæм Кудзаты Асланы æрбарвыст æрмæг.

Представляю вашему вниманию отрывки из интервью муфтия Республики Северная Осетия-Алания Али-хаджи Евтеева информационному агентству Регнум. Были сомнения, стоит ли здесь публиковать данный материал, но все таки нашел это целесообразным. Прежде всего в данном интервью меня заинтересовала откровенность, с которой, на мой взгляд, Евтеев излагает свои мысли. Как следствие этой откровенности меня заинтересовали такие моменты, как четкое понимание того, что все экстремистские организации работают с разрешения официальной власти и на ее интересы, а также презрение ко всему осетинскому: культуре. обычаям и людям. их придерживающимся. Может я ошибаюсь – разубедите меня.

С 15 апреля 2010 года при кафедре ЮНЕСКО Северо-Осетинского государственного педагогического института начинают функционировать Курсы по интенсивному изучению осетинского языка. Занятия проводятся высококвалифицированными преподавателями по современным лингводидактическим технологиям, аналогичным методикам обучения иностранным языкам.

Адæмы цард фæнывылдæр кæныныл йæхи чи снывонд кæны, ахæм лæгтæ стæм вæййынц. Уыцы куырыхон лæгтæй иу уыди Всеволод Федоры фырт Миллер. 

Всеволод Миллер ирон адæмæн стыр лæггæдтæ бакодта. Фыццаджыдæр наукон æгъдауæй ныффидар кодта немыцаг ахуыргонд Карл Мюлленгорфы хъуыды ирон адæм рагон скифтæ, сарматтæ æмæ алантæй кæй баззадысты, уый. Йæхæдæг йæхи цæстæй куы федта ирон адæмы царды æууæлтæ, куы фехъуыста зæронд кадæггæнджытæй Нарты таурæгътæ, аргъæуттæ, зарджытæ, уæд дисы бацыд: куыд баззадысты ирон адæммæ рагон скифты царды миниуджытæ? Миллер ирон адæмы тыххæй фыста, Европæйы цы егъаудæр журналтæ цыд, уыдонмæ. Афтæмæй чысыл ирон адæмы айхъуысын кодта æнæхъæн дунейыл.

Юрий Тигранович Атаров посвятил эту поэму своему деду Василию Петровичу Хасиеву. Поэма публикуется впервые. 

6 декабря 1903 г. в Петербурге в осетинской семье родился русский писатель. Семнадцати лет он уехал из России, через семнадцать лет после смерти началось его возвращение на Родину. Оно началось в Осетии — первой отечественной публикацией Газданова стал рассказ «На острове», вышедший в переводе на осетинский язык летом 1988 года. Я не склонен видеть в этом случайность. Я не вижу случайности и в том, что отметить возвращение Гайто Газданова мы собрались на земле его близких, тех, кому он писал с надеждой вернуться, на земле, в которой похоронена его мать, так и не дождавшаяся ни приезда его, ни возвращения.

Следующее, что происходило со мной, можно назвать одним словом Шок!!! Мать семейства на чисто Дигорском диалекте говорит одной из дочерей: «Цауай гъог радоцай» (иди корову подои)!!! Я подавился куском хлеба, бывшим у меня во рту. Мозг лихорадочно заработал. Первая мысль посетившая меня, «меня разоблачили, провал и т.д.» Вторая волна шока была после того как она повернувшись ко мне произнесла: - «Сабур бухор» (Ешь потихоньку). Отец семейства сидел рядом со мной и добродушно улыбнулся! Спустя некоторое время я понял что, это какой то другой язык хотя о такого рода неожиданностях мы не были информированы! Со мной они говорили на Фарси а между собой на пушту как выяснилось позже.

Данная статья рассчитана на широкий круг читателей, и это в определенной степени наложит на нее научно-популярный отпечаток. Но даже в этом случае с уверенностью можно утверждать, что любой человек, владеющий таким древнейшим языком, как иронский, унаследовавший генную память и обладающий национальной интуицией, способный проводить элементарный логический анализ, может сам объяснить происхождение слов, имеющих иронские корни. И это является самым прочным фундаментом даже под обыкновенную газетную публикацию.