Iriston.com
www.iriston.com
Цæйут æфсымæртау раттæм нæ къухтæ, абон кæрæдзимæ, Иры лæппутæ!
Iriston.com - история и культура Осетии
Кто не помнит прошлого, у того нет будущего.
Написать Админу Писать админу
 
Разделы

Хроника военных действий в Южной Осетии и аналитические материалы

Публикации по истории Осетии и осетин

Перечень осетинских фамилий, некоторые сведения о них

Перечень населенных пунктов Осетии, краткая информация о них и фамилиях, в них проживавших

Сборник материалов по традициям и обычаям осетин

Наиболее полное на сегодняшний день собрание рецептов осетинской кухни

В данном разделе размещаются книги на разные темы

Коста Хетагуров "Осетинскя лира", по книге, изданной во Владикавказе (Орджоникидзе) в 1974 году.


Перечень дружественных сайтов и сайтов, схожих по тематике.



Rambler's Top100 Рейтинг@Mail.ru Индекс цитирования
Статьи Словари
Здравствуйте, Гость
Регистрация | Вход
Опубл. 19.12.2010 | прочитано 1169 раз |  Комментарии (0)     Автор: Tabol Вернуться на начальную страницу Tabol
АВТАВДИЛ НЫЦЦЫД ГУЛАНШАРОМÆ

Ахызтис Автандил донæй, цыма талм гуырввдыц тасы. 

Федтой, — бæлæсты цъæх цады айтыгъд рухе сахар сæ разы. 

Худынц, арвыронау, уынгтæ, дымгæ дидинджытæй хъазы. 

Ахæм фенддаджы уæзæгæн нæй ыснывгæнæн ныхасæй. 

 

Былгæрон сæ нау ныббастой, æмæ стæй Автандил уадид 

Аивта йæ дзаума, 'лдарау, иу ран дыргъдоны куы 'рбадид, 

Мулк æм рахаста, цæвиттон, уым базар кæнынæй ради, — 

Чи у, адæмы цæстытæн уый æмбæхст, æбæрæг зади. 

 

Дыргъдонæн йæ гæс фæзынди, Автандилæй цæст нæ исы, 

Хъазыд цæсгомыл æрвæрттывд, — каст æм, бафтыдта йæ дисы. 

Автандил фæсидти лæгмæ, къухæй амоны, æвдисы: 

«Чи у а бæстæн йæ хицау, сахар чи хынцы йæ исыл. 

 

Раст мын зæгъ æппæт лæмбынæг, — а бæсты цы у зынаргъдæр, 

Аргъ цæмæн нæ ис, ыстæй уæм уæй цы ауыдзæни тагъддæр?» 

Лæг æм бауæндыди: «Табу, уый нæм хурзæрин куы 'ртахтæ, 

Уæд куыд уыдзæни — рæстдзинад хурæн ма радзурæм мах дæр! 

 

У дæс бонцауы нæ бæстæ — номдзыд денджызты паддзахад, 

Гуланшаро та йæ фидыц, — а нæ бæллиццаджы сахар. 

Уайынц алырæттæй ардæм, — нау нæм не 'рбацыд фыццаг хатт. 

У Сурхау-мæликк нæ паддзах, — амондджын, фæллой-парахат. 

 

Лæг зæронд æрбафтыд ардæм, — аздæхдзæн сæхимæ 'взонгæй, 

Цæл, минас, къæрццæмдзæгъд хъазты алчи бацæуы уæнгрогæй. 

Ам зымæг нæ зоны, дидин хъулон рафидауы ногæй, 

Раид не знаг дæр нæм афтæ, — цыма не 'рдхорд у, нæ зонгæ... 

 

Нæй базар кæнынæн никуы ахæм хорз бынат ыссарæн. 

Уæй кæнынц, æлхæнынц алцы, ис цыхуыздæр дзаума 'взарæн. 

Лæг — гæвзыкк — мæймæ хъæзныг цард ары йе 'гуыдзæг хæдзарæн, 

Афæдз баззадис, — йæ исæн, уæллæй, нал уыдзæн ысбарæн. 

 

Иу — Усен, зæгъгæ, — нæ хицау, базаргæнджытæн сæ хистæр, 

Æз — йæ дыргъдонгæс, æрмæстдæр ам йæ бар цæуы, йæхистæн. 

Ис æм ахæм æгъдау, уый дæм, уæвгæ, ма фæкæсæд дис дæр: 

Хъуамæ равдиса йæхæдæг уазæг фысымæн йæ ис дæр. 

 

Ардæм чи 'рбафты, — Усенмæ бацæуы хуынимæ раздар, 

Уый йын басгары йæ фæллой, фены, равзары дзы цасдæр, — 

Уыдон — паддзахæн æлхæны, аргъыл чи кæны ныхас дæр! 

Дарддæр базар кæн, — уыдзæнис уый нæ фæткмæ гæсгæ растдæр. 

 

Де 'нгæс кадджынæн æгъдауыл ном, цыт ыскæнын æмбæлы, 

Хорз дæ 'рбæстон кæнид хицау, — зоны уазæгыл æмбæлын. 

Фæлæ нæй Усен сæхимæ, хистæр дард фæцыд, æгъгъæлын, 

Науæд уаид ын æхсызгон хуры саг фыртыл узæлын. 

 

Ус — Фатман-хатун, — рæвдауаг, уый дыл фембæлдзæн йæ бæсты, 

Хъæлдзæг, цингæнаг — нæ кæны, сонтау, искæй раз къæмдзæстыг. 

Цырддæр цон, зæгъон ын де 'рцыд, уæгъды дарын дæ ныхæстыл, 

Искæй рарвитдзæн, — уыдзæн дын тагъд хæлар фысым нæ бæсты». 

 

Автандил ын загъта: «Марадз, уæдæ рахабар кæн усæн». 

Уайы лæг, йæ хид лæдæрсы — бæстæ судзы, цыма, сусæн. 

Мæнæ 'рбахæццæ, Фатманæн дзуры цинæй райгæ — хъус æм: 

«Ахæм гуырд фæзынд нæ бæстæм, — хур дæр никуы фенд йæ рухсæн. 

 

Исджын у, хъæзныг, æрласта сахармæ йæ каруан науыл. 

Талмау — тасгæгуыр, фæйнæрдæм рухс, къуыридзыд мæйау, тауы. 

Дары даритæ, сырх дарæс, хорз алдымбыдтæй фидауы. 

Æргътæй бафарста, базар, дам, ам куыд фæкæнынц, цы 'гъдауыл?» 

 

Ус ныццин кодта, йæ размæ дæс йæ цагъартæй нырвыста, 

Каруан бафснайдтой æгъдауыл, хæдзар сызмæлыди, сыстад. 

Мæнæ лæппу дæр фæзынди — уарди, рухс фæрдыг æгъуыстаг, 

Фидар, цонгмæцъис домбайау, уæд ыстайы 'нгæс — йæ хуыз та. 

 

Айхъуыст сахарыл дæр хабар, адæм райдыдтой тыгуыртæ, 

Джихтæй гудзиццытæ систой: «Æммыст, ауын æй чысыл дæр». 

Хуры халдихыл æрратæ кодтой сусæг-æргом сылтæ; 

Уый цы ус фены, — йæ лæгыл зулмæ акъуыры йæ былтæ. 

 

Æфсин рацыдис йæ размæ, рахызт рухс хатæны дуарæй, 

Бахудт уазæгмæ йæ мидбыл; арфæ ракодта хæларæй. 

Уæртæ 'рбадтысты, сæ ныхас хъуысы хицауы хæдзарæй. 

Хатын, æфсинæн йæ зæрдæ райы дардбæстаг хъайтарæй. 

 

Уыд Фатман-хатун хæрзвидыц, калдта асуæвгæ цæхæртæ. 

Онгджын, саулагъз уыд, æрттывтой усы уадултæ сæ нæрдæй. 

Уарзта сæн, минас, цæл кæнын, зарын агуырдта йæ зæрдæ. 

Исты дарæсцух куынæ уыд, — дардта дариты хуыздæртæ. 

 

Кодта уыцы 'хсæв рæдауæй цæл Фатман-хатун хъайтарæн, 

Радта уазæг дæр ын бирæ хорз, зынаргъ дзаума лæварæн. 

Усæн уыд сæ бадт æхсызгон, нал уыдис йæ цинæн арæн. 

Фæсцæл рафардæг сæхимæ саггуырд фысымты хæдзарæй. 

 

Спаспет дыккаг райсом усмæ бацыд, хæзна йын æвдисы, 

Уый дзы галуанæн æвзары, фиды 'хца æмæ сæ исы. 

Дзуры каруангæсæн лæппу: «Ныр уæ бар цæуы уæ исыл, 

Марадз, аразут уæ хъуыддаг, чи дæн, ма зæгъут æниу сын». 

 

Лæппу уыдон дарæс дары, чи у, — чи 'мбæлы йæ хиныл! 

Райгæ хъæлдзæгæй æмбæлы алхатт уарзтцыбæл æфсиныл. 

Уый æхцон кæм нæу Фатманæн, цин ын бафтауы йæ циныл, 

Уый йæ бæллиц у, — цæрддзу ма афтæ кодта Вис Раминыл. 



<==    Комментарии (0)      Версия для печати
Реклама:

Ossetoans.com allingvo.ru OsGenocid OsGenocid ALANNEWS jaszokegyesulete.hu mahdug.ru iudzinad.ru

Архив публикаций
  Августа 2017
» Обращение по установке памятника Пипо Гурциеву.
  Июня 2017
» Межконфессиональный диалог в РСО-Алании состояние проблемы
  Мая 2017
» Рекомендации 2-го круглого стола на тему «Традиционные осетинские религиозные верования и убеждения: состояние, проблемы и перспективы»
» Пути формирования информационной среды в сфере осетинской традиционной религии
» Проблемы организации научной разработки отдельных насущных вопросов традиционных верований осетин
  Мая 2016
» ПРОИСХОЖДЕНИЕ РУССКОГО ГОСУДАРСТВА
» НАРОДНАЯ РЕЛИГИЯ ОСЕТИН
» ОСЕТИНЫ
  Мая 2015
» Обращение к Главе муниципального образования и руководителям фракций
» Чындзӕхсӕвы ӕгъдӕуттӕ
» Во имя мира!
» Танец... на грани кровопролития
» Почти 5000 граммов свинца на один гектар земли!!!
  Марта 2015
» Патриоту Алании
  Мая 2014
» Что мы едим, или «пищевой терроризм»
  Апреля 2014
» ЭКОЛОГИ БЬЮТ ТРЕВОГУ
  Августа 2013
» Хетӕг Ирыстонмӕ цӕмӕн лыгъд?
» Кто такие нарты?
» Ды хъæздыгдæр уыдтæ цардæй
» ДЫУУӔ ИРӔН ЙӔ ЗӔРДӔ ИУ УЫД
» ПОМНИТЕ, КАКИМ ОН ПАРНЕМ БЫЛ...
» ТАБОЛТЫ СОЛТАНБЕДЖЫ 3АРӔГ
  Июля 2013
» «ТАМ ПОЙМЕШЬ, КТО ТАКОЙ»…
» Последнее интервью Сергея Таболова
» С. П. Таболов: сын народа, ученый и педагог