Iriston.com
www.iriston.com
Цæйут æфсымæртау раттæм нæ къухтæ, абон кæрæдзимæ, Иры лæппутæ!
Iriston.com - история и культура Осетии
Кто не помнит прошлого, у того нет будущего.
Написать Админу Писать админу
 
Разделы

Хроника военных действий в Южной Осетии и аналитические материалы

Публикации по истории Осетии и осетин

Перечень осетинских фамилий, некоторые сведения о них

Перечень населенных пунктов Осетии, краткая информация о них и фамилиях, в них проживавших

Сборник материалов по традициям и обычаям осетин

Наиболее полное на сегодняшний день собрание рецептов осетинской кухни

В данном разделе размещаются книги на разные темы

Коста Хетагуров "Осетинскя лира", по книге, изданной во Владикавказе (Орджоникидзе) в 1974 году.


Перечень дружественных сайтов и сайтов, схожих по тематике.



Rambler's Top100 Рейтинг@Mail.ru Индекс цитирования
Статьи Словари
Здравствуйте, Гость
Регистрация | Вход
Опубл. 09.01.2011 | прочитано 1225 раз |  Комментарии (0)     Автор: Tabol Вернуться на начальную страницу Tabol
Зианы фынгыл нуазæн дæттын не ’мбæлд

Адæм фæрсынц, дызæрдыг кæнынц, зианы фынгыл Арфæйы нуазæн куыд дæтгæ у æмæ кæмæ? Стæй зианы кæндты нуазæн дæттын куы не ’мбæлы, уæд Арфæйы нуазæн куыдæй фæзынд? 

Зианæн йæ ном йæ уæлæ ис, адæймаджы зæрдæ дзы рисгæ кæны, йæ ныфс — сæтгæ, йæ хъару — цудгæ. Уæлдайдæр, адæймаджы зиан куы æрцæуы, уæд. Уымæй уæззаудæр зиан нæй. Донивылды, зæххæнкъуысты, лæсæны, зæйæрцыды, хæдзарæркалды, фæндаджы бæллæхы хуымæтæджы нæ фыццаг фарст нæ вæййы: «Адæймаджы зиан дзы æрцыд?» «Нæ» — куы фæзæгъынц, уæд фæсабырдæр вæййæм. Уымæн, æмæ мулк ссаргæ у, адæймаджы баивæн нæй, адæймаджы цардæй зынаргъдæр зæххыл ницы ис. Йæ амард уæззау хабар у, уæлдай зындæр та — йæ бинонтæн. Цалдæр боны раздæр ма сæ æнгом бинонтæй чи уыд, иумæ цæрыны тæрхæттæ кæимæ кодтой, уый мæлæт æнусмæ ахаста сау мæрмæ. Уый сæм никуыуал бахуддзæн, сдзурдзæн, сæ уæлхъус никуыуал æрлæудзæн. Йæ ацыд зæрдæ скъуыдтытæ кæны, цæстытыл цæссыг нæ хус кæны. Уыцы «нал уыдзæны» ныхмæ фæлæууæн нæй, æнцон бауромæн нæу, æмæ ирон адæм дæр мæрдджыны фарсмæ уымæн æрбалæууынц. Йæ рисæй, йæ зынæй йын сæхимæ айсынц, фæлæ йын йæ уæз нæ фæкъаддæр вæййы, нæ ахуыр кæны, йæ бинонтæй иу кæй фæхъуыд, царды уыцы рæстдзинадыл. Æмæ йын æй адæм сæ митæй, æгъдæутты фæрцы уырнын кæнынц. Уыдонæй иу у Арфæйы нуазæны æгъдау. 

Раздæр-иу, мард кæуыл æрцыд, уыдон йæ ныгæнæн боны агъоммæ сæ артдзæсты арт нæ кодтой. Абоны хуызæн мæрдæхсæвæртæ нæ кодтой, æмæ-иу зианджын йæ дзыхмæ къæбæр æмæ дон йеддæмæ ницы схаста, йæ уæлтæрхæг æвæрд мардæн рухсытæ нæ кодта. Йæ ныгæнæн бон-иу æм бадты хистæртæ фынгмæ фæдзырдтой, арфæ-иу ын ракодтой, йæ иардыл тынг кæй фæрыст, хорз æгъдæуттæ йын кæй скодта, æмæ йын-иу ныфсы, цардфæразон ныхæстæ фæкодтой. Стæй-иу ын йæ мардæн сæхи цур рухсаг зæгъын кодтой. Фыццаг хатт! Уый стыр зын хабар у мæрдджынæн, фæлæ адæмы фарн тыхджын кæй у, уый зыдтой хистæртæ æиæ йын уый фæрцы йæ ног уавæр æмбарын кодтой. 

Адæмы æфсарм бирæ у, æмæ-иу уый фæстæ мæрдджын, фыдызгъæлы хай рахæсгæйæ, йæ хорз сыхаджы арфæйы ныхасимæ дыууæ кæнæ цыппар нуазæны радта фынджы хистæртæм. Ууыл-иу æгъдау ахицæн. 

Ныр æгæр кæнæм: мæрдæхсæвæры сыхæгтæ нæ, фæлæ æрцæуæг адæмы, стæй мæрдджыны дæр ма æрбадын кæнæм. Æмæ рухсаджы рæгъытæ фæкæнæм. Ныгæнæн бон зианджыны фынгмæ дыууæ хатты нал цæуын кæнæм, фæлæ... Уыциу цыдæй йын рухсаг дæр зæгъын кæнæм, æмæ йæ Арфæйы нуазæн дæр радты. Уый, чи зоны, растдæр у. Фæлæ Арфæйы нуазæн бадты адæмæн алкæмæндæр нуазгæ у? 

Зианджын йæ хорз сыхагимæ хистæрты раз куы æрлæууы, æмæ йæ номæй сыхаг хистæртæн арфæ куы ракæны, стæй сыхы фыццаг æмæ дыккаг — æрцæуæг адæмы хистæрмæ нуазæнтæ куы радтынц, уæд сын уыдон се ’гъдау скæнынц. Стæй фынджы хистæр нуазæн радты æртыккаг хистæрмæ — зианджын мыггаджы хистæрмæ æмæ, сæ уæлхъус чи æрбалæууы, уыдонæн се ’ппæтмæ дæр. Мыггаджы хистæр арфæ ракæны æппæт мæрддзыгой адæмæн: сыхбæстæн, æрцæуæг адæмæн, фыдæбонгæнджытæн. Йæ фæстæ иннæтæ дæр, стæй мардæн рухсаг фæзæгъынц. Æмæ æгъдау хъуамæ ууыл ахицæн уа. Арфæйы нуазæнæй рæгъ кæнын не ’мбæлы. Æгæр ницæмæй бæззы. 



<==    Комментарии (0)      Версия для печати
Реклама:

Ossetoans.com allingvo.ru OsGenocid OsGenocid ALANNEWS jaszokegyesulete.hu mahdug.ru iudzinad.ru

Архив публикаций
  Июля 2019
» Открытое обращение представителей осетинских религиозных организаций
  Августа 2017
» Обращение по установке памятника Пипо Гурциеву.
  Июня 2017
» Межконфессиональный диалог в РСО-Алании состояние проблемы
  Мая 2017
» Рекомендации 2-го круглого стола на тему «Традиционные осетинские религиозные верования и убеждения: состояние, проблемы и перспективы»
» Пути формирования информационной среды в сфере осетинской традиционной религии
» Проблемы организации научной разработки отдельных насущных вопросов традиционных верований осетин
  Мая 2016
» ПРОИСХОЖДЕНИЕ РУССКОГО ГОСУДАРСТВА
» НАРОДНАЯ РЕЛИГИЯ ОСЕТИН
» ОСЕТИНЫ
  Мая 2015
» Обращение к Главе муниципального образования и руководителям фракций
» Чындзӕхсӕвы ӕгъдӕуттӕ
» Во имя мира!
» Танец... на грани кровопролития
» Почти 5000 граммов свинца на один гектар земли!!!
  Марта 2015
» Патриоту Алании
  Мая 2014
» Что мы едим, или «пищевой терроризм»
  Апреля 2014
» ЭКОЛОГИ БЬЮТ ТРЕВОГУ
  Августа 2013
» Хетӕг Ирыстонмӕ цӕмӕн лыгъд?
» Кто такие нарты?
» Ды хъæздыгдæр уыдтæ цардæй
» ДЫУУӔ ИРӔН ЙӔ ЗӔРДӔ ИУ УЫД
» ПОМНИТЕ, КАКИМ ОН ПАРНЕМ БЫЛ...
» ТАБОЛТЫ СОЛТАНБЕДЖЫ 3АРӔГ
  Июля 2013
» «ТАМ ПОЙМЕШЬ, КТО ТАКОЙ»…
» Последнее интервью Сергея Таболова