Iriston.com
www.iriston.com
Цæйут æфсымæртау раттæм нæ къухтæ, абон кæрæдзимæ, Иры лæппутæ!
Iriston.com - история и культура Осетии
Кто не помнит прошлого, у того нет будущего.
Написать Админу Писать админу
 
Разделы

Хроника военных действий в Южной Осетии и аналитические материалы

Публикации по истории Осетии и осетин

Перечень осетинских фамилий, некоторые сведения о них

Перечень населенных пунктов Осетии, краткая информация о них и фамилиях, в них проживавших

Сборник материалов по традициям и обычаям осетин

Наиболее полное на сегодняшний день собрание рецептов осетинской кухни

В данном разделе размещаются книги на разные темы

Коста Хетагуров "Осетинскя лира", по книге, изданной во Владикавказе (Орджоникидзе) в 1974 году.


Перечень дружественных сайтов и сайтов, схожих по тематике.



Rambler's Top100 Рейтинг@Mail.ru Индекс цитирования
Статьи Словари
Здравствуйте, Гость
Регистрация | Вход
Опубл. 09.01.2011 | прочитано 1262 раз |  Комментарии (0)     Автор: Tabol Вернуться на начальную страницу Tabol
Марды уæлхъус цы æмæ куыд дзурæм?

Афæстаг азты адæм афтæ арæх мæлынц, æмæ сын фаг æгъдау радтыныл дæр нал æххæссæм. Раздæр-иу хъæуы къуырийы дæргъы иу зианмæ цæуын бахъуыд, ныр та стыр хъæуты бон æртæ зианы дæр вæййы. Æмæ хъæбæрзæрдæ кæнын райдыдтам, мардыл кæуын, хъарæг кæнын фæкъаддæр. Уæдæ раныхасгæнджытæм дæр бирæ хъусæг нал вæййы. Устытæ, нæлгоймæгтæ къордтæ-къордтæй фæлæууынц æмæ сæ хъæр ныхасæй иннæты дæр хъусын нæ фæуадзынц. Иннæмæй та дзурджытæ сæ ныхæстæ æгæр нæ ныддæргъвæтин кæнынц? — ис ахæм фарст дæр. 

Раздæр-иу мæрддзыгой адæм дзырдтой марды тыххæй: «Судзаггаг уыд, бирæ цæссыг ахаста». Цæссыг та цæмæн хъæуы марды? Йæ мæрдон фæндаг, дам, ын дзæнæтмæ рухс фæкæны!» Царды мæлæтæй æгъатырдæр ницы ис, æмæ, адæймаджы куы айсы, йæ уд ын удхæссæг куы ахæссы, уæд ма уымæй æвирхъаудæр хъуыддаг цы уа! Уæлдайдæр цардæй æрыгон куы ахицæн вæййы, йæ ад ын чи нæма банкъардта, йæ фæндтæ æмæ зæрдæйы тæрхæттæ æххæст кæнын чи нæма райдыдта, ахæм. Зын бауромæн у суинаг кæстæры хъыг, ныййарæджы рис, хо, æфсымæры, хæлары, хорз сыхаджы фæхъуыд. Зæрдæ фæйнæрдæм фæркгай фæцæйтоны. Цæссыг у мастæн йæ хос, æмæ мардыл фæкæуын, цæссыг ыл фæкалын кæнынц хъарæггæнаг устытæ. Цæмæй зæрдæйы тыппыртæ цæссыгимæ рацæуой, æмæ адæймагæн йæхицæн мацы уа, уый тыххæй. Мардæн раздахæн нал ис, фæлæ удыгæстыл хъуыды кæнын хъæуы. Æцæг ын йæ фæстаг фæндаг, мæрдон фæндаг цæмæй аивдæр, æгъдауыл уа, ууыл бацархайынц хиуæттæ, сыхбæстæ, æрцæуæг адæм. 

Нæ дуг фæлдурæджджын дуг у, æхцайы азарæй адæм кæрæдзимæ топпы кæсæнæй кæсынц, чи дзы кæцæй цы ратона, ууыл архайы. Зæххон нæ, фæлæ нын уæлдæфон фæндæгтæ дæр нал фаг кæнынц, пайдайы фæдыл цæугæйæ. Адæм кæрæдзийæн сныхас дæр нал барынц. Уый сæхи аххос нæу. Рæстæджы, царды уавæрты. Сæ дирижертæ та сты æхцаджынтæ, йæхи фыдæбонæй чи нæ ахъæздыг, фæлæ давæггаг, исæггаг, сайæггаг мулкæй. Уыдон сты, сомæн аргъ кæнын чи нæ зоны, ахæмтæ. Уыдон фæзмгæйæ, фæрынчын сты иннæтæ дæр, афтæмæй сæ гæнæнтæ та æндæртæ сты. Æмæ мæсты кæнынц, сагъæсы бахауынц, талф-тулфæй цæрынц. Талф-тулф та цард нæу. Йæ ад банкъарынæн дзы рæстæг æмæ фадат дæр нæй. Талф-тулфы чи аварийы хауы, кæуыл та зæрдæйы æмæ сæры магъзы низтæ стых сты. Æмæ мæлынц зæрондæй-æрыгонæй. 

Дуджы риссæгтæ бирæ сты, æмæ сын фæразын хъæуы. Мард дæр æгъдауыл æвæргæ у. Кæд æм æрцыдтæ, уæд уыцы дыууæ сахаты бафæраз дæхиуыл фæхæцын, бафыдæбон кæн, — мардæн хæлар куыд уа, хæрзмæ дыл куыд ауда, афтæ, байхъус марды уæлхъус дзурджытæм. Стæй йæ фæдыл мардласæн машинæйы онг уæддæр ацу. 

Марды уæлхъус зын дзурæн у, уæлдайдæр, дæ зæрдæ йыл тынг куы рисса, уæд. Дзурджытæ вæййынц æртæ-цыппар, æмæ дзы алкæмæн дæр йæ хæс бæрæг вæййы. Сыхы номæй чи дзуры, уый хъуамæ радзура, сыхимæ куыд цардис, цы фæд ныууагъта, уый. Афтæ, кæимæ куыста, уый дæр. Мыггаджы минæвары хæс у, мыггагæй чи фæхъуыдис, уый се ’хсæн куыд нымад уыд, уый зæгъын, стæй сыхбæстæ, æрцæуæг адæмæн, фыдæбонгæнджытæн арфæ ракæнын æмæ марды йæ фæстаг фæндагыл афæндараст кæнын. 

Адонæн бирæ рæстæг нæ хъæуы, бæлвырд ныхæстæ куы кæной, уæд. Æмæ уадз æмæ дзурой, сæ дзуринæгтæ цалынмæ фæуой, уæдмæ. Мардæн уæлæуыл йæ фæстаг бон вæййы, æмæ, хорз ныхасы аккаг цæмæй уа, уыдон иууылдæр зæгъын фæхъæуы. Уыцы ныхæстæ уый нал фæхъæуынц, фæлæ сæ, чи хъусы, уыдоны цард базонынæн, хорз æмæ æвзæр кæрæдзийæ хицæн кæнынæн сты ахъаз. 

Фæлæ иуæй-иу дзурджытæй хатт мард ферох вæййы, сæхи равдисыныл фæархайынц æмæ дæрдты ахæцынц. Нæхи Ирыстоны лыггæнинаг фарстатыл нæ, фæлæ дунейы хъуыддæгтæм дæр бавналынц. Уæлдайдæр ныртæккæ дуне финансон цъысымы бахаудис æмæ... Адæмы сфæлмæцын, мард сæгад кæнынц сæ дзæгъæл ныхасæй. Уый, кæй зæгъын æй хъæуы, раст нæу. Æнæгъдау ми у! Æмæ ахæмтæн радзурыны бар хъуамæ ма дæттиккой. Мæнмæ раст нæ кæсы, чи ма зæгъдзæн, зæгъгæ, мæрддзыгойы æхсæн ма фæстагмæ радзурæг куы фæагурынц, уæд уый дæр. Дзуринаг чи уыд, уый йæхи раздæр бавдыстаид. Чи ма зæгъдзæн, афтæ домдтой партион æмбырдты. 

Картинка
 



<==    Комментарии (0)      Версия для печати
Реклама:

Ossetoans.com allingvo.ru OsGenocid OsGenocid ALANNEWS jaszokegyesulete.hu mahdug.ru iudzinad.ru

Архив публикаций
  Июля 2019
» Открытое обращение представителей осетинских религиозных организаций
  Августа 2017
» Обращение по установке памятника Пипо Гурциеву.
  Июня 2017
» Межконфессиональный диалог в РСО-Алании состояние проблемы
  Мая 2017
» Рекомендации 2-го круглого стола на тему «Традиционные осетинские религиозные верования и убеждения: состояние, проблемы и перспективы»
» Пути формирования информационной среды в сфере осетинской традиционной религии
» Проблемы организации научной разработки отдельных насущных вопросов традиционных верований осетин
  Мая 2016
» ПРОИСХОЖДЕНИЕ РУССКОГО ГОСУДАРСТВА
» НАРОДНАЯ РЕЛИГИЯ ОСЕТИН
» ОСЕТИНЫ
  Мая 2015
» Обращение к Главе муниципального образования и руководителям фракций
» Чындзӕхсӕвы ӕгъдӕуттӕ
» Во имя мира!
» Танец... на грани кровопролития
» Почти 5000 граммов свинца на один гектар земли!!!
  Марта 2015
» Патриоту Алании
  Мая 2014
» Что мы едим, или «пищевой терроризм»
  Апреля 2014
» ЭКОЛОГИ БЬЮТ ТРЕВОГУ
  Августа 2013
» Хетӕг Ирыстонмӕ цӕмӕн лыгъд?
» Кто такие нарты?
» Ды хъæздыгдæр уыдтæ цардæй
» ДЫУУӔ ИРӔН ЙӔ ЗӔРДӔ ИУ УЫД
» ПОМНИТЕ, КАКИМ ОН ПАРНЕМ БЫЛ...
» ТАБОЛТЫ СОЛТАНБЕДЖЫ 3АРӔГ
  Июля 2013
» «ТАМ ПОЙМЕШЬ, КТО ТАКОЙ»…
» Последнее интервью Сергея Таболова