Iriston.com
www.iriston.com
Цæйут æфсымæртау раттæм нæ къухтæ, абон кæрæдзимæ, Иры лæппутæ!
Iriston.com - история и культура Осетии
Кто не помнит прошлого, у того нет будущего.
Написать Админу Писать админу
 
Разделы

Хроника военных действий в Южной Осетии и аналитические материалы

Публикации по истории Осетии и осетин

Перечень осетинских фамилий, некоторые сведения о них

Перечень населенных пунктов Осетии, краткая информация о них и фамилиях, в них проживавших

Сборник материалов по традициям и обычаям осетин

Наиболее полное на сегодняшний день собрание рецептов осетинской кухни

В данном разделе размещаются книги на разные темы

Коста Хетагуров "Осетинскя лира", по книге, изданной во Владикавказе (Орджоникидзе) в 1974 году.


Перечень дружественных сайтов и сайтов, схожих по тематике.



Rambler's Top100 Рейтинг@Mail.ru Индекс цитирования
Статьи Словари
Здравствуйте, Гость
Регистрация | Вход
Опубл. 19.12.2010 | прочитано 1250 раз |  Комментарии (0)     Автор: Tabol Вернуться на начальную страницу Tabol
АВТАНДИЛЫ НЫСТУАН РОСТЕВАН-ПАДДЗАХМÆ

Тар, æрхæндæгæй, æнкъардæй лæппу ныстуаны ныффыста: 

«Паддзах, ахъуызыдтæн, мæнæ, рыг мæ балцвæндагыл сыстад. 

Нæй мын ам лæууæн, цæвиттон, дæн æнæ ме 'рдхорд зынгхуыстау, 

Арфæ ракæ мын, æниу дæм, уæвгæ, де спаспет нæ хъуыста. 

 

Зонын, дзурдзынæ фæстагмæ, — раст кæй бакодта дæ кæстæр; 

Йе 'рдхорд, йе 'мгарыл йæ зæрдæ зондцух сивдзæнис æрмæстдæр. 

Паддзах, бауæндон, — зæгъон дын зондджын Платоны ныхæстæ: 

Сайд ми, гадзрахатæн уæнгтæй удмæ бахъары сæ хъæстæ». 

 

Кæд фыдамонды ратæдзæн ис мæнгард мийы, сайыны, 

Уæд куыд фæсайо,й ме 'рдхорды, — зæрдæ стыхст æмæ 'хсайы ныр! 

Зондджын амындты зонынæй уæд цы хæрзиуæг зайы мын?! — 

Ис нæ цинты цин зондимæ царды баиуæй райыны. 

 

Дины зондджынтæ цы фыссынц уарзтæй чиныджы, — кæд кастæ? 

Уый куыд фестауынц, — кæд зоныс, уæд цæуылнæ зæгъай: «Раст дæ?!» 

«Уарзт нæ сбæрзонд кæны», — сиды уазмыр аргъуаны хъуытаз дæр; 

Уæвгæ чи зондзæн — æнахуыр — уый цытджын паддзахæй раздæр? 

 

Мæн цы сфæлдыста, цы радта тых, нæртон хъару мæ уæнгтæн, 

Арвæй зæххы 'хсæн цы кæны царды сусæджы фæндæгтæ, 

Чи у дун-дунейы 'гъдæуттæн фидар се 'вæрæг, сæ дæттæг, 

Уый сæдæтæй иу ыскæндзæн æмæ иуæй та — сæдæтæ. 

 

Уый цы нæ фæнда — Хуыцауы — никуы не 'рцæудзæни царды. 

Уарди, малусæг æмпылынц, — хур куынæ тауа йæ хъарм тын; 

Цæст æхцон фидыц куы суыны, цин уæд бацæуы йæ барты; 

Уæд æнæ ме 'рдхорд — æнæ хур æз кæдмæ судзон цъæх арты?! 

 

Цæй, Хуыцауы хатыр бакæн, кæд дæ дзæбæх зæрдæ дуды, 

Ахстау ам мæхи æнкъардтон, зæгъын, аирвæз — тæхуды! 

Ныр æвдадзы хос ыссардтон, зæрдæ байгас æмæ худы; 

Уадз, кæмфæнды уон, æрмæстдæр-иу мæ бар цæуæд мæ удыл! 

 

Мастæй ницы ис, мæн тыххæй уæгъды ма фæкал дæ цæссыг; 

Саг лæг масты раз æртаса, уый йæ сæрмæ дæр нæ хæссы. 

Нæй æнæрцæугæ, — Хуыцауæй, гъе хъысмæтæй нæм цы кæсы; 

Уыдон барвæндмæ зæххон лæг тых тъымы-тъыма нæ хæссы. 

 

Цæй, Хуыцауы фæндæй махыл мацы ма 'рцæуæд æвзæрдæр, 

Æз куыд æрбаздæхон ардæм æмæ 'нцой куыд уа уæ зæрдæ! 

Уат мын удвидар, адзал мын макуы ма байса уæ сæртæ. 

Баххуыс ме 'рдхордæн — мæ бæллиц, исмæ бабæллæнт æндæртæ. 

 

Уæд мæ мард фенай, мæ паддзах, ды мæнæй куы схæцай хъастыл! 

Уæд мæ мард фенай, куы схæцай ды хъынцъым кæныныл, мастыл! 

Цæй, куы басæттон мæ сомы, чи мæ банымайдзæн растыл?! 

Ме 'рдхорд не 'нусон дунейы худдзæн ме 'гады ныфссастыл. 

 

Никуы ничи ма бабын ис йе 'рдхорд, йе 'мгары уарзынæй; 

Дæлдзæх — сайæгой, — чи хизы хи йæ хæлары карз зынæй! 

Нæ, мæ ныфсæнхъæл барæгыл æз мæ уды бон хъардзынæн; 

Тагъд æм хурхæтæн тар хъæдмæ ме стыр балцвæндаг дардзынæн. 

 

Лæг æлгъаджы тарст куы кæна тохы тухийæ, фыдудæй, 

Сонтау адæргæй куы риза, уæд цы ма кæндзæни худæй? — 

Ус — тыннывæндаг — æгаддæр нæу нæлгоймаджы тæппудæй. 

Номæй, намысæй зынаргъдæр нæй хæзна ссарæн цæрдудæй. 

 

Нæй ныууромæн н' адзалæн! — хæхтæ, быдыртæ сраст кæны; 

Уый тыхджын-æдых адæмæй алкæй иу джиппы раскъæры; 

Искуы ингæны сиу кæны саби, сонтимæ асдæры; 

У æгады цард худинаг, ном та — кадимæ бастъæлын! 

 

Паддзах, бауæндон дæм уый дæр: мачи ма зæгъæд — нæ тæрсы; 

Зонын, й' адзалмæ æнхъæлмæ иу æнæрхъуыды нæ кæсы; 

Бон, æхсæв, иугæнæг — уый нæм йе 'гъдау барджынæй æрхæссы. 

Мæн мæ дард балцы куы 'рсура, — самай фарнимæ дæ мæсыг. 

 

Кæд фыдадзадæйГбастъæлон — алцы, алкæйы марæгæй, — 

Дард æнæхайæ баззайон: хион-хицæтты хъарæгæй, 

Сынт, мæрддзыгойæ, уæлтæрхæг мард хæрзæгъдауыл дарæгæй, 

Уæд фæхай мын кæн, хорз паддзах, ды дæ цæссыджы сатæгæй. 

 

Ис мæм дунейы хæзнатæ, чи дзы цасфæндыдæр хъауа, — 

Ратт дзы мæгуыртæн рæдауæй, рухсмæ цагъайрæгты рауадз; 

Хурау сидзæртыл мæ исбон, уадз, йæ зæрин тынтæ тауа, 

Адæм се спаспеты мысой, рох сæ ингæны дæр ма уа. 

 

Дæу цы нæ хъæуа мæ мулкæй, уымæй сидзæртыл дæр бафтæд, 

Уымæй саразын кæ хидтæ, уадз, мæ хæзнадæттæ рафтæнт; 

Ма сыл бацауæрд, — мæ фæстæ се 'ппæт баззайæнт хæрзхафтæй! 

Уый дæм уымæн фыссын, — иунæг у дæ бон бакæнын афтæ. 

 

Нал ис абонæй фæстæмæ ам мæ кой æмæ мæ хъæр дæр, 

Алцы раст фыссын, уыдзæни сомбон ме 'вдисæн дæ зæрдæ; 

Хæйрæг-иблисы фæлывдæй у лæджы фæлывд æвзæрдæр. 

Цæй, ныббар мын-иу хæларæй, — азым ничи хæссы мæрдтæм. 

 

Шермадины дын фæдзæхсын — ме 'муд, ме 'нувыд цагъары, 

Рыст, æрхæндæг у ныртæккæ, масты дудгæ фыд æвзары. 

Уый-иу барæвдау мæ бæсты, — ноджы ма бахауа сары, 

Æмæ ма кæна лæсæнтæ цæссыг паддзахы хæдзары. 

 

Ууыл ахицæн мæ ныстуан æмæ балхынцъ и мæ фыстæг; 

Лидзын, ме 'рдхордмæ бæлгæйæ, уд æрдунарæг ыслыстæг; 

Лидзын æз, фæлæ уæ удыл сагъæс ма 'ртыхсæд æнтъыснæг. 

Уе знаг бабын уæд, уыдзынæн ныр уæ тухитæй сæрхызт лæг». 

 

Шермадины къухы спаспет уыцы 'нкъард чиныг ныссагъта: 

«Ростеванмæ-иу æй хъавгæ ратт мæ фæстæ, мæ хур, — загъта, — 

Ныр кæуыл дардзæн йæ зæрдæ де 'мбæрц не 'рхæндæг паддзах та!» 

Атыхст цагъарыл, йæ ныхас аскъуыд, — цæссыг æй нæ уагъта. 



<==    Комментарии (0)      Версия для печати
Реклама:

Ossetoans.com allingvo.ru OsGenocid OsGenocid ALANNEWS jaszokegyesulete.hu mahdug.ru iudzinad.ru

Архив публикаций
  Июля 2019
» Открытое обращение представителей осетинских религиозных организаций
  Августа 2017
» Обращение по установке памятника Пипо Гурциеву.
  Июня 2017
» Межконфессиональный диалог в РСО-Алании состояние проблемы
  Мая 2017
» Рекомендации 2-го круглого стола на тему «Традиционные осетинские религиозные верования и убеждения: состояние, проблемы и перспективы»
» Пути формирования информационной среды в сфере осетинской традиционной религии
» Проблемы организации научной разработки отдельных насущных вопросов традиционных верований осетин
  Мая 2016
» ПРОИСХОЖДЕНИЕ РУССКОГО ГОСУДАРСТВА
» НАРОДНАЯ РЕЛИГИЯ ОСЕТИН
» ОСЕТИНЫ
  Мая 2015
» Обращение к Главе муниципального образования и руководителям фракций
» Чындзӕхсӕвы ӕгъдӕуттӕ
» Во имя мира!
» Танец... на грани кровопролития
» Почти 5000 граммов свинца на один гектар земли!!!
  Марта 2015
» Патриоту Алании
  Мая 2014
» Что мы едим, или «пищевой терроризм»
  Апреля 2014
» ЭКОЛОГИ БЬЮТ ТРЕВОГУ
  Августа 2013
» Хетӕг Ирыстонмӕ цӕмӕн лыгъд?
» Кто такие нарты?
» Ды хъæздыгдæр уыдтæ цардæй
» ДЫУУӔ ИРӔН ЙӔ ЗӔРДӔ ИУ УЫД
» ПОМНИТЕ, КАКИМ ОН ПАРНЕМ БЫЛ...
» ТАБОЛТЫ СОЛТАНБЕДЖЫ 3АРӔГ
  Июля 2013
» «ТАМ ПОЙМЕШЬ, КТО ТАКОЙ»…
» Последнее интервью Сергея Таболова