Iriston.com
www.iriston.com
Цæйут æфсымæртау раттæм нæ къухтæ, абон кæрæдзимæ, Иры лæппутæ!
Iriston.com - история и культура Осетии
Кто не помнит прошлого, у того нет будущего.
Написать Админу Писать админу
 
Разделы

Хроника военных действий в Южной Осетии и аналитические материалы

Публикации по истории Осетии и осетин

Перечень осетинских фамилий, некоторые сведения о них

Перечень населенных пунктов Осетии, краткая информация о них и фамилиях, в них проживавших

Сборник материалов по традициям и обычаям осетин

Наиболее полное на сегодняшний день собрание рецептов осетинской кухни

В данном разделе размещаются книги на разные темы

Коста Хетагуров "Осетинскя лира", по книге, изданной во Владикавказе (Орджоникидзе) в 1974 году.


Перечень дружественных сайтов и сайтов, схожих по тематике.



Rambler's Top100 Рейтинг@Mail.ru Индекс цитирования
Статьи Словари
Здравствуйте, Гость
Регистрация | Вход
Вы не зарегистрировались. Гости не могут писать комментарии
Автор Сообщение
Allanus :
перейти в начало страницы
Mitglied
02.05.2011 , 21:42

Дата регистрации: Сентября 2010
Местонахождение:
Пол: не доступно
Комментариев: 72

Куыд дзаебаехдаер уыдзаен "геополитикон" аеви "геополитикаеон"? Аез хъуыды каенын "геополитикон" у "геополитиктаей", фаелае "геополитикаеон" у "геополитикаейае". 

Профиль Allanus
Allanus :
перейти в начало страницы
Mitglied
23.02.2011 , 15:15

Дата регистрации: Сентября 2010
Местонахождение:
Пол: не доступно
Комментариев: 72

Цаемаен Хъаспы денджыз у Хъаспы денджыз? 

Мае хъуыды у - раегон адаем хъаспитае (ацы адаемыл Геродот дзырдта йае монументалон къуысты "Истори") ацы денджызаен йае ном радтой.

Профиль Allanus
Bakar :
перейти в начало страницы
News Poster
09.12.2010 , 11:37


Дата регистрации: Ноября 2006
Местонахождение:
Пол: не доступно
Комментариев: 228

Kobadu. Мæнмæ гæсгæ ирон æвзаджы нæй Кобади. Нæй дзы Коб дæр. Ис Хъуыбады æмæ Къоб. Хъуыбады чизоны амоны Къобы чи бады ахæм лæджы ном. Ирон «хъ» иннæ æвзæгты дзурынц «к», кæнæ «къ». Зæлланг ном «Къоб» баст у æви нæу къуырмæздæхт «Хъоб»-имæ – зын зæгъæн у. Арф къахын хъæуы. 

Окрохъана йы тыххæй Къолаимæ быцæу кæнын зын у. Æвæццæгæн æй хорз нæ бадардтай дæ зæрдыл кæронмæ. Къолайæн йæ теоримæ гæсгæ, нæй реликттæ цыппар мырæй. Уый тыххæй нæ загътаить ома «хъана» иу реликт у зæгъгæ. Растдæр мæм кæсы «хъан+а». Йæ мидис «Окрохъана»-йæн æвдисы «Окро» нымайын йæхицæн «хъаныл». Ома ныфс дарæн бынатыл. Комы бахизæны æвæрд хъæуæн ахæм ном раттын у бæлвырд мидисджын ном.  

«Окро»-йы тыххæй дыууæ ныхасы. «Ок» æмæ «ко», не сфидар сты ирон æвзаджы парахатæй. Фæлæ сæ сусæг мидис у ныхмæвæрд. Иу дзы куы райхалæм уæд иннаейы мидис дæр бамбарæн ис. Æркæсæм ма дзырд «кой» - мæ. «Й»Ирон этимологийы буквары» йæ райхæлттон лæмбынæг дæр, нæ сайты), дзуры иумæйагыл, бирæнымæцоныл. Уымæ гæсгæ дзырд «кой» -йæн ис бирæнымæцон сусæг мидис. Ома, хъуыттаг æвдисы дыууæ кæнæ фылдæры астæу хабар. Иу дзы у дзурæг иннæ та (иннæтæ) хъусæг.  

Цыбыр дзырдæй «ко»-йæн ис цыдæр кæныны мидис. Дзырд «кой» дзуры, кæнæ хъусын исты хабæрттæм, кæнæ дзурын исты хабæрттæ. Дзырд «ком»-ы дæр ахæм мидис «ко»-йæн у æвдисæн. Зын зæгъæн у цы равзæрд раздæр «ком», куыд æрдзон фæзынад, æви «ком», куыд дзыхы уæнг. Фæлæ та ам дæр «ко» дæтты мидис цы дæр мадзалон бынат кæм ис бирæ цæмæндæрты, æмæ кæмæндæрты. Ома æрдзон «комы» ис бацæуæн алкæмæн дæр, стæй дæ дзыхы дæр ис бирæ цыдртæ, æнæ нымадæй, æнæ номхыгъдæй, баппарын æмæ уый фæстæ бахæрын.Уымæ гæсгæ, кæд «ко» дзуры цыдæр гæнæн мадзалыл, уæд «ок» та хъуамæ амона «нæй гæнæн», «нæй мадзал». 

Рахизæм «ро»-мæ, стæй уый фæстæ æркæсæм «окро»-мæ дæр. чизоны йын йæ мидисмæ фæхæстæгдæр уаиккам. «Ро», баст у хуримæ. «ронг»; «рохс»; «рон». Исын бамбарæн куыд хуры фæзмынын, рухс дæттынад.  

Уыдæттæ хатгæйæ «окро» ис райхалæн куыд «хуры фæзмынын, фæлæ хур нæ уæвгæйæ». Æмæ сыгъзæринæй хуыздæр цы ис хуримæ абаргæйæ.  

Цæмæй сбæрæг кæнæм бæлвырдæй кæй æвзаджы фæзынди аца ныхас, уый тыххæй абарын хъаеуы иу дæс, æссæдз, гуырдзйаг æмæ ирон дзырды. Чизоны рауайа баст дыууæ дзырдæй – ирон «хъан» æмæ гурдзыйаг «окро»-йæ. Ахæм фæзындытæ арæх вæййы дыууæ сыхаг адæмты астæу.  

Бæлвырдæй зæгъæн ис «хъан» кæй у ирон, «а» та у гуырдзиаг фездæхт «Окрохъана»-йы номæн. Мæнмæ афтæ кæсы. Чизоны рæдыд хаттдзæгтæ дæр сты.  

Профиль Bakar
Kobadu :
Абайты Никала. перейти в начало страницы
Mitglied
07.12.2010 , 23:11

Дата регистрации: Октября 2010
Местонахождение:
Пол:
Комментариев: 6

Дыуæ ныхасæй мæ фæнды радзурын Кола мын куд амыдта, 

Тырсыи райдайæны ирон хъæуы ном Окърохъана куыд халгæ æмæ æмбаргæ у. Кола мæ гæсгæ хъæуы ном у арæзт æртæ дихæй, Ок-ро-хъана. Ок релиатон æвзаджы-ко у, æмæ амоны -дур, ро - æмбарын хъæуы куыд ртиваг, райгæ, рухс, хъана та ома - конд. Чи дзы уыди уыцы ран уый зоны Окрохъана-и аллы фарс сырх хуз дурæй къæдзæх кæй ис. Гурдзы та зæгъынц цыма гурдзиаг ныхас у, æмæ амоны сыхзæрин ком, фæлæ уый у гæды ныхас æмæ йæ сæхæдæг хорз æмбарынц. Кæд абон гурдзы сыхзæрин хонынц - окро, уæд дæр йæ райдайæн ирон у Кола куд зæхы афтæ. Хъана та мæммæ гæсгæ гурдзиагау дæр нæ амоны - ком, кæнæ фæз.  

Бакар мæ ном Кобады дзæгъæлы нæ амонын. Мæммæ гæсгæ ацы ном у баст Кобы хъæу номимæ. Фæлæ уый у дард ныхас.

Профиль Kobadu Email Kobadu
Bakar :
Ирон æвзаг. перейти в начало страницы
News Poster
07.12.2010 , 10:23


Дата регистрации: Ноября 2006
Местонахождение:
Пол: не доступно
Комментариев: 228

Мæнмæ гæсгæ Бзарты фырт абон раздæр ацыди 2003 азимæ абаргæйæ, ацы æрмæг куы ныффыста уæдимæ абаргæйæ.  

Уцы рæстæджы нымад уыдис урыссагау фыссын æмбæлгæ хъуыттагыл. Æппын фæстаг, не взаджы уавæр ахæм уыдис. Уый фæстæ тæлмац кодтам нæ уырыссаг фыстытæ ирон æвзæгтæм. Бæргæ æмбæрстой нæ культурæйы политикæйы архайджытæ, - дæ хъуыдытæ уырыссагау куы фыссай, уæд сæ ирондыгурон уд, монц, тынг тæнæг вæййы. Æцæг ирон хъуыдытæ æвзæры æрмæсттæр мадæлон æвзагыг куы фыссай, уæд. Мæ лæмæгъ ирон æвзаг хорз зонын. Фæлæ, цы фæнды рæдыдтытæ куы уа, мæ ирон фыстыты, уæддæр мæм худинаг нæ кæсы. Мæ хъыдыты мидис у ирон. Бæргæ хæлæг кæнын нæ ирон æвзаджы дæснытæм, фæлæ цы ис, уый ис. Ма чи мыл худæт. Фæлтау ныхас кæнæм мидисы фарстатыл. Уæлдай ахъаззаг хæзна у Абайты Никъалайы ахуырад, «реликтологи» кæй схуыдта, уый. Чидæртæ былысчъилтæ кæнынц Никъалайы ахуырадыл. Уый у тынг æдылы хабар. Не скъолаты ахуырады уыцы зондахаст куы нæ ахса æмбæлгæ бынат, уæд нæхи сайæм. Æвзаг у историйы ахсджыйагдæр æвдисæн. Æмæ æз не мбарын, кæдæм бырсынц размæ нæ зындгонд æвзаджы кусджыитæ? Нæй махæн фидæн æнæ этимологйы ахуырадæй. Растфыссынад дæр хъæуы. Фæлæ, ноджы ахсджыйаг дæр та у растхъуыды кæнын, арф хъуыды кæнын. Сывæллæтты ахæм зондахастыл ахуыр кæнын хъæуы æнæмæнгæй. Гукк!!! 

Æркæсæм ма иу цалдæр дæнцæгмæ этимологйы цæстæнгæсæй, мæнæ уæлдæр цы ныхæстæй пайда кодттон, уыдонæй: 

- «мидис» - «ми+дис»; бæлвырд хъуыды дзы æмбæхст нæй?; «дис» куы нал кæнæм, уæд зонындзинæдтæн дæр райгуырæн нæй; ацы арф хъуыды хæзна нæу махæн?; сывæллæттæн нæ бæззы ахуырады арæзтады?; 

-«æмбæрст» - «æмбар+ст»; дзырд «æмбар»- æн ис ирон æвзаджы дыууæ, ома «бамбарындзинад» æмæ «æмхуызон бартæ». Ахæм диссаг мидис ис æрмæсттæр ирон æвзаджы. «бартæ» æмæ «æмбарындзинад» ысты иумæ фидар баст; Уымæй арфдæр зондахаст куыд ис саразæн сывæллчттæн?; Æрмæст дæр ацы иу дзырд фаг нæу бамбарынæн нæ культурæйы кусджытæн?; Кæд нæу, уæд цæуыл ахуыр кæнынмæ хъавынц фæссивæды?;  

-«Ахуырад» - «ахуыр+ад»; Ам «ахуыр» арæзт у «а+хур» -æй; скъолаты къултыл фыст ис æрбайсгæ цыбыр хъуыдытæ чиныгы ахадындзинады фæдыл; нæхи æвзаджы та уцы хъыдытæ æвæрд ысты не взаджы бындуры; æмæ сæ цæмæ æмбæхсæм фæссивæдæй? 

 

Профиль Bakar
Бæлццон :
перейти в начало страницы
Mitglied
07.12.2010 , 02:30

Дата регистрации: Ноября 2010
Местонахождение:
Пол: не доступно
Комментариев: 19

Раст зæгъы Руслан.  

Цы саразын хъæуы, уый бæлвырд у. Бирæтæ йæ бахах кæнынц.  

Æхæм æрмæг бакæсгæйæ мæн алкæддæр фæфæнды авторы бафæрсын:  

"Цы мадзæлтты фæрцы? Куыд саразæн ис, цæмæй уыцы амындтæ æххæстгонд æрцæуой?" 

Профиль Бæлццон
Реклама:

Ossetoans.com allingvo.ru OsGenocid OsGenocid ALANNEWS jaszokegyesulete.hu mahdug.ru iudzinad.ru

Архив публикаций
  Мая 2020
» Соотношение понятий Æгъдау, религия (дин), вера во внутриосетинской дискуссии
  Июля 2019
» Открытое обращение представителей осетинских религиозных организаций
  Августа 2017
» Обращение по установке памятника Пипо Гурциеву.
  Июня 2017
» Межконфессиональный диалог в РСО-Алании состояние проблемы
  Мая 2017
» Рекомендации 2-го круглого стола на тему «Традиционные осетинские религиозные верования и убеждения: состояние, проблемы и перспективы»
» Пути формирования информационной среды в сфере осетинской традиционной религии
» Проблемы организации научной разработки отдельных насущных вопросов традиционных верований осетин
  Мая 2016
» ПРОИСХОЖДЕНИЕ РУССКОГО ГОСУДАРСТВА
» НАРОДНАЯ РЕЛИГИЯ ОСЕТИН
» ОСЕТИНЫ
  Мая 2015
» Обращение к Главе муниципального образования и руководителям фракций
» Чындзӕхсӕвы ӕгъдӕуттӕ
» Во имя мира!
» Танец... на грани кровопролития
» Почти 5000 граммов свинца на один гектар земли!!!
  Марта 2015
» Патриоту Алании
  Мая 2014
» Что мы едим, или «пищевой терроризм»
  Апреля 2014
» ЭКОЛОГИ БЬЮТ ТРЕВОГУ
  Августа 2013
» Хетӕг Ирыстонмӕ цӕмӕн лыгъд?
» Кто такие нарты?
» Ды хъæздыгдæр уыдтæ цардæй
» ДЫУУӔ ИРӔН ЙӔ ЗӔРДӔ ИУ УЫД
» ПОМНИТЕ, КАКИМ ОН ПАРНЕМ БЫЛ...
» ТАБОЛТЫ СОЛТАНБЕДЖЫ 3АРӔГ
  Июля 2013
» «ТАМ ПОЙМЕШЬ, КТО ТАКОЙ»…