Iriston.com
www.iriston.com
Цæйут æфсымæртау раттæм нæ къухтæ, абон кæрæдзимæ, Иры лæппутæ!
Iriston.com - история и культура Осетии
Кто не помнит прошлого, у того нет будущего.
Написать Админу Писать админу
 
Разделы

Хроника военных действий в Южной Осетии и аналитические материалы

Публикации по истории Осетии и осетин

Перечень осетинских фамилий, некоторые сведения о них

Перечень населенных пунктов Осетии, краткая информация о них и фамилиях, в них проживавших

Сборник материалов по традициям и обычаям осетин

Наиболее полное на сегодняшний день собрание рецептов осетинской кухни

В данном разделе размещаются книги на разные темы

Коста Хетагуров "Осетинскя лира", по книге, изданной во Владикавказе (Орджоникидзе) в 1974 году.


Перечень дружественных сайтов и сайтов, схожих по тематике.



Rambler's Top100 Рейтинг@Mail.ru Индекс цитирования
Статьи Словари
Здравствуйте, Гость
Регистрация | Вход
Опубл. 15.06.2008 | прочитано 3740 раз |  Комментарии (0)     Автор: Tabol Вернуться на начальную страницу Tabol
Адæмон хæзнатæ

Агънаты Г.  

 

Ирон адæмæн се гъдæуттæ сты, сæ цæсгом, сæ удварн ирдæй кæм зыны, ахæм æнусон хæзнатæ. Национ æнтыстытæ, национ уæлахизтæ æмæ национ къуыхцытæ, наци йæ историйы дæргъы цæмæ бæллыд æмæ бæллы, цæмæ тырныдта æмæ тырны, йæ дунеæмбарынад – уыдон иумæйагæй сты ирон традицион культурæйы иу хай, ноджы ахæм хай, адæмæн стыр ахсджиаг чи у. 

 

Нæ рæстæджы, цардивæн рæстæджы раздæры тыхджын, егъау паддзахад – советон бæстæйы адæмтæй, æвæццæгæн, иу дæр ахим нæй, йæхимæ чи нæ ныхъхъуыста, йæ адæмы монон цард къуырцдзæвæны кæмæн нæ бахауд, æмæ уыцы дуджы ирон æгъдæутты чиныг рауадзын у дзæм-дзæмы донау, адæймаджы рухсдæр сомбоныл чи æфтауы, йæ гуыргъахъ, зын фæндагыл ын ныфсы хос чи у, ахæм ахъаззаджы фæрæз. Ахæм ахъаззаджы фæрæз, æмæ адæмы зæрдæты чи ныммынæг и, уыцы удварн ногæй чи сæндидзын кæндзæн, ногæй йæ йæ къæхтыл чи слæууын кæндзæн, Æмæ цæмæй уый адæмы къухы бафта, уый тыххæй æппæты фыццаг хъуамæ бамбарой сæ уæззау уавæр, хъуамæ сæм разына дзæм-дзæмы донæй схуыпп кæныны хъару. Уый уымæн зæгъын, æмæ уый æнцон нæу, кæд дзæм-дзæмы дон у, уæддæр маст уыдзæн, ахæм маст, æмæ адæймагæн йæ уæнгтæ кæмæй нырризой. Фæлæ зæрдыл дарын хъæуы, уый нын кæй бамбарын кæндзæн, цы уавæры стæм, нæ фидæны нæм цы æнхъæлмæ кæсы. Уый нын уыдзæн удхосы хуызæн, уый нæ фервæзын кæндзæн, нæ национ удыхъæдыл цы рыг ныббадт, уымæй, уый нын феххуыс уыдзæн, цæмæй нæхи раз дæр æмæ иннæ адæмты раз дæр нæ цæсгом сыгъдæг уа, цæмæй, нæ размæ чи цард, уыдоны раз дæр æмæ, нæ фæстæ чи цæрдзæн, уыдоны раз дæр нæ хæс уаг æмæ æгъдауæй сæххæст кæнæм. 

 

Ирон æгъдæуттæ комкоммæ арæзт сты адæмы зæрдæтæм, уыдоны ис æгæрон тых. Æмæ нæ кæд афтæ фæнды, æмæ адæмы рæгъы цæуæм, нæ фарн ноджы бæрзонддæр сисæм, уæд хъуамæ æдзух нæ зæрдыл дарæм уыцы æгæрон тых, имæ нæ уый сисдзæн ног, уæлдæр къæпхæнмæ. 

 

Нæ адæм, нæ нацимæ цы хъуагдзинæдтæ ис, уыдоныл а фæстаг рæстæг арæх дзурæм. Æмæ уый раст у. Уыцы хъуагдзинæдты кой куынæ кæнæм, уæд рох кæнæм иу хъуыддаг: уæд рох кæнæм, уыцы хъуагдзинæдтæ аиуварс кæнынæн цы хъæуы, сæ ныхмæ сын цы тыхтæ æрæвирын хъæуы, уыдон. Æмæ нын уымæн стыр ахъаз фæуыдзæн «Ирон æгъдæутты» чиныг, уымæн æмæ ирон æгъдæуттæ райгуырдысты адæмы зондæй, адæмы фарнæй. Ирон бæрæгбæттæ, ирон æгъдæуттæ сты адæмон хæзнатæ. 

 

Æрбахæццæ кæны ног æнус, имæ нын уый йемæ ирбахæсдзæн бирæ вазыгджын хъуыддæгтæ, имæ цæмæй ма ныссуйтæ, ма ныдздзæгъæлтæ уæм, уый тыххæй нын ничи баххуыс кæндзæн. Нæдæр, махæй фылдæр чи у, уыцы адæм, нæ хæцæнгарз. Нæ – нæ былалгъæй кувджытæ. Махæн ацы хъуыддаджы баххуыс кæндзæн нæ удварн æмæ, нырма фыст чи нæма æрцыд, фæлæ нæ адæмы æгъдæутты чи баззад, уыцы истори. 

 

Мах сæ формæйæ, се ‘ддаг хуызæй дард нæ ацыдыстæм не ‘гъдæуттæн, фæлæ сын сæ апп, сæ мидис фаг нал зонæм, байрох сæ кодтам. Уый æддæмæ нæ зыны, уый у арф æвæрд æмæ йыл уымæ гæсгæ хъæуы арф хъуыды кæнын. Æмæ нæм уæд æгъдæуттæ разындзысты суадонау сыгъдæгæй, уæд, цæмæн фæзындысты, уыцы стыр хъуыды базондзыстæм. Уыцы хуызы куы райсæм не ‘гъдæуттæ нæ зæрдæмæ, уæд нæ удтæ фæуыдзысты бирæ сыгъдæгдæр æмæ хъæздыгдæр. 

 

Ахæм бæрзонд, ахæм рухс нысан и ацы чиныгæн. Дыууæ æвзагыл фыст кæй у, уый ма фадат дæтты алкæмæн дæр, цæмæй йæ бакæса æмæ йын рухсы тæпп бауадза йæ зæрдæмæ.



<==    Комментарии (0)      Версия для печати
Реклама:

Ossetoans.com allingvo.ru OsGenocid OsGenocid ALANNEWS jaszokegyesulete.hu mahdug.ru iudzinad.ru

Архив публикаций
  Июля 2019
» Открытое обращение представителей осетинских религиозных организаций
  Августа 2017
» Обращение по установке памятника Пипо Гурциеву.
  Июня 2017
» Межконфессиональный диалог в РСО-Алании состояние проблемы
  Мая 2017
» Рекомендации 2-го круглого стола на тему «Традиционные осетинские религиозные верования и убеждения: состояние, проблемы и перспективы»
» Пути формирования информационной среды в сфере осетинской традиционной религии
» Проблемы организации научной разработки отдельных насущных вопросов традиционных верований осетин
  Мая 2016
» ПРОИСХОЖДЕНИЕ РУССКОГО ГОСУДАРСТВА
» НАРОДНАЯ РЕЛИГИЯ ОСЕТИН
» ОСЕТИНЫ
  Мая 2015
» Обращение к Главе муниципального образования и руководителям фракций
» Чындзӕхсӕвы ӕгъдӕуттӕ
» Во имя мира!
» Танец... на грани кровопролития
» Почти 5000 граммов свинца на один гектар земли!!!
  Марта 2015
» Патриоту Алании
  Мая 2014
» Что мы едим, или «пищевой терроризм»
  Апреля 2014
» ЭКОЛОГИ БЬЮТ ТРЕВОГУ
  Августа 2013
» Хетӕг Ирыстонмӕ цӕмӕн лыгъд?
» Кто такие нарты?
» Ды хъæздыгдæр уыдтæ цардæй
» ДЫУУӔ ИРӔН ЙӔ ЗӔРДӔ ИУ УЫД
» ПОМНИТЕ, КАКИМ ОН ПАРНЕМ БЫЛ...
» ТАБОЛТЫ СОЛТАНБЕДЖЫ 3АРӔГ
  Июля 2013
» «ТАМ ПОЙМЕШЬ, КТО ТАКОЙ»…
» Последнее интервью Сергея Таболова