Iriston.com
www.iriston.com
Цæйут æфсымæртау раттæм нæ къухтæ, абон кæрæдзимæ, Иры лæппутæ!
Iriston.com - история и культура Осетии
Кто не помнит прошлого, у того нет будущего.
Написать Админу Писать админу
 
Разделы

Хроника военных действий в Южной Осетии и аналитические материалы

Публикации по истории Осетии и осетин

Перечень осетинских фамилий, некоторые сведения о них

Перечень населенных пунктов Осетии, краткая информация о них и фамилиях, в них проживавших

Сборник материалов по традициям и обычаям осетин

Наиболее полное на сегодняшний день собрание рецептов осетинской кухни

В данном разделе размещаются книги на разные темы

Коста Хетагуров "Осетинскя лира", по книге, изданной во Владикавказе (Орджоникидзе) в 1974 году.


Перечень дружественных сайтов и сайтов, схожих по тематике.



Rambler's Top100 Рейтинг@Mail.ru Индекс цитирования
Статьи Словари
Здравствуйте, Гость
Регистрация | Вход
Опубл. 19.12.2010 | прочитано 1429 раз |  Комментарии (0)     Автор: Tabol Вернуться на начальную страницу Tabol
ТАРИЕЛЫ ФЕМБÆЛД НУРАДИН-ПРИДОНИМÆ

Дарддæр доныбыл мæ фæндаг дардтон иу æхсæв, нæма сбон, 

Афтæ къæдзæхты дæлвæччи разынд сахары бæласдон, 

Сонтау адæмæй мæ зæрдæ дард æрхæндæгæй фæластон 

Æмæ нал бацыдтæн фаддæр, бæхы бæласыл æрбастон. 

 

Æз æрхуыссыдтæн, сæ дзыхмæ систой цагъартæ сæ кæрдзын. 

Уайтагъд райхъал дæн, уынæргъын, арф, къæхты бынæй ныккæрзын; 

Чызгæй мур хабар кæй нæ хъуыст, уый æвирхъау уыд, æгæр зын. 

Уайы 'хсæрдзæнтæй мæ цæссыг æмæ быдыртæм æнхъæвзы. 

 

Хъæр фæцыд, фæкастæн — уæртæ донбыл сагбарæг сæрыстыр, 

Барæг фатдзæф уыд, хъæцыди тохы 'хсарджынæй йæ рыстыл. 

Къухы — саст фæринк, йæ уæлæ туджы къадатæ цыдысты; 

Дардæй йе знæгтимæ схæцыд загъд, æртхъирæн æмæ 'лгъыстыл. 

 

Бадти сатæг-сау æфсургъыл, ныр мæн у, уыныс æй уæртæ; 

Карз, тызмæг тымыгъау тахти, калдта цæстытæй цæхæртæ. 

Загътон ме 'ххуырстытæй иуæн: «Ауай, барæгмæ фæхъæр кæ, 

Базон, чи йæ суры, чемæ систа тох домбай зынгзæрдæ». 

 

Нæй, нæ байхъуыста, нæ фæкаст уый мæ цагъармæ фæрсмæ дæр, 

Бæхыл абадтæн, йæ размæ рæвдз куы бауаин мæхæдæг. 

«Чи дæ, — дзурын æм, — фæлæуу-ма, хъыг цæмæн кæныс, æрхæндæг?» 

Уый фæкаст, мæнæй куыд байрад, — нæй йын радзурæн, зæгъæн дæр. 

 

«Мæнæ талм бæлас дзæнæтгаг, табу Стыр Хуыцауæн! — загъта, 

Уæдæ хъус, мæ хур, хъысмæт мын марг мæ зæрдæмæ ныттагъта: — 

Цыма сдомбæйттæ сты сæгътæ, мах тæппуд фыдгултæ, цъахтау, 

Тохы рахастой сæ разæй: минтæ — знæгтæ, цалдæр — мах та». 

 

«Рахиз де 'фсургъæй, баулæф, — хъавгæ 'ррæвдыдтон барæджы, — 

Тасы, сагъæсы не 'ппары кард æндонввдар саглæджы». 

Лæппу сразы ис, баистæм мах æфсымæртау уа рæхджы. 

Æз нæма федтон йе 'нгасæн уагджын, зонынджын, арæхстджын. 

 

Ме 'ххуырст хосгæнæг йæ цæфтæ уайтагъд лæппуйæн æрбаста: 

Хъæдгом басгæрста, ыстæй дзы хъавгæ фатæрттигъ ысласта, 

«Чи дæ? — 'рфарстон æй, — фыдмаст дæм ахæм чи саузæрдæ хаста?» 

Лæппу фездæхтис, ныккаст мæм æмæ бацайдагъ ныхас та. 

 

Дзуры: «Ме 'фсымæр, нæ зонын, чи дæ ды, кæнæ кæцон дæ, 

Иу, æрмæст, уынын — уыдаис раздæр сау диссаг дæ кондæй. 

Уæд цы бахус кодта уагæр уарди мидкъуыбыры сонтæй? 

Нал у уаз цырагъ цырынтæ, — уæд цы рынтæ 'мæ цы сонтæй? 

 

Уæртæ къæдзæхты дæлвæдджи Мулгъазанзар у мæ сахар. 

Нурадин-Придон мæ хонынц, а зæхх — ме 'рдхæрæн паддзахад. 

Ацы доныбыл — мæ уæзæг, нæу мын дардыл тыгъд, парахат, 

Фæлæ сойдзыхъ у, дзæнæт у, — фен, дæхи зондæй йæ рахат. 

 

Раджы, раджы ма йæ фырттыл зæхх куы байуæрста мæ дада, 

Уæртæ денджызты нæ хаймæ махæн иу сакъадах радта. 

Зыд — мæ фыды 'фсымæр, удхор, уый йæхи зæххыл нымадта; 

Бавдæлд, абон та ма мæнæ мæн йæ хъал фырттимæ мардта. 

 

Балц æрымысыдтæн райсом æмæ цуан кæнын цæргæстæй; 

Уари — 'рмахуыртæн цæмæн хъуыд бирæ ракæнын сæ гæстæй! 

Æмæ ме 'фсады дæр сурыл ам куы ныууадзин æдгæрзтæ, 

Мемæ уаригæс лæппутæй фовдзы ку' акæнин æрмæстдæр. 

 

Æмæ бахызтæн æдæрсгæ уайтагъд сакъадахмæ науыл, 

Загътон: «Бауæндæнт, ысхæцæнт мемæ загъд кæныныл, дауыл!» 

Уыдон уытæппæтæй кæрдтæ сусæгæй мæ ныхмæ дауынц. 

Æз хъæртæ кæнын мæхицæн дарддæр цуанонты æгъдауыл. 

 

Уым куы ницæмæ сæ 'рдардтон, уæд куы рахсвдиккой мæстæй — 

Æмæ сусæгæй мæ разы се 'фсад бабадынц æдгæрзтæ; 

Фыд йæ фыртимæ йæхæдæг дардта йе 'хсаргард æлвæстæй 

Æмæ, удхæссæгау, касти ме 'рдæм, йе 'нæфсис мæрддзæстæй. 

 

Æз сæ уынæрмæ фæкастæн, федтон, ферттывтой сæ кæрдтæ. 

Науы смидæг дæн, нæ лæууын тохмæ тугхъæлæс мæнгæрдтæм. 

Лакъон, сау уылæнау, растад се 'фсад, тохвæдисы, уæртæ, 

Иутæ не 'рбаййафынц науы, ногæй рабырсынц æндæртæ. 

 

Науæй акастæн, сæ фæндаг, ме 'рдæм дунейы 'фсад дардтой; 

Разæй чи уæндыд, æргомæй — фат чъылдымырдыгæй калдтой. 

Кодтон алырдæм цъыччытæ, зæрдæ ме 'хсаргардыл дардтон; 

Уый дæр асастис æмбисыл, сафтид фаттæй дæр мæ фатдон. 

 

Наумæ 'рбафсæрсгой уæндонæй, — «саргъмæ — цырд, мæнæйуый!» — загътон, 

Доны смидæг дæн уæлбæхæй, се 'рттæ дисгæнгæ ныццагътой, 

Æз фæирвæзын — куы федтой, уæд мæ цагъарты ныццагътой, 

Састы баззадысты фæдис æмæ се 'ртхъирæн ныууагътой. 

 

Ныр, Ыстыр Хуыцау æвдисæн, æз нæ рæдийын йæ разы; 

Ме знаг не 'ппæлдзæн йæхицæй, — тугмæ туг райсын фæразын! 

Фенæм, бавзарæм, — сæ сылты кæд нæ бахъæуа дзыназын, 

. Кæд нæ фæбадой сæ мæрдæй цъахтæ, халæттæ минасы!» 

 

Уыцы саглæппу мæ удæн афтæ ф' адджын, æмæ загътон: 

Багъæц, ба, мæ хур, — уæззаугай: фурды никуы 'ййафы тагъд дон, 

Сæмуд, сæмдзæдис уæм, гъе уад д зæгъ: «Мæ фыдгулты ныццагътон!» 

Иумæ де знæгты ныссæттын уайтагъд бауыдзæнис мах бон!» 

 

«Чи дæн?» — ма мæ бафæрс, — загътон Мулгъазанзары паддзахæн. 

Алцы базондзынæ, багъæц, фадат амондзæни махæн». 

Дзуры: «Фехъуса — кæд уыдзæн — лæг æхсызгон хабар ахæм! 

Айс мæ цæрæнбон дæхицæн царды фидары гæнахæн». 

 

Уыд къаннæггомау йæ сахар, фæлæ мæнæ цыма стъалы. 

Йе 'фсад ракалдысты ниугæ, уынгты къухбакæнæн нал уыд, 

Чи сæ февналы йæ рустæм, чи сæ судзгæ цæссыг калы, 

Чи сæ паддзахæн йæ гæрзтæм хъавгæ пъа кæнынмæ 'вналы. 

 

Кад, лæггад кæнынæй, цинæй уæд цы фæрæзтой мæнæн та! 

Загътой: «Демæ нæм æрхастай уалдзæг — худгæбыл, æнæнтау!» 

Федтон рухс сахар, цы федтон — райдзаст, зæдбадæн дзæнæтау, 

Дарæс адæмыл — дарибыд, — ирд, æрвæрдынау, тæмæнтау. 



<==    Комментарии (0)      Версия для печати
Реклама:

Ossetoans.com allingvo.ru OsGenocid OsGenocid ALANNEWS jaszokegyesulete.hu mahdug.ru iudzinad.ru

Архив публикаций
  Июля 2019
» Открытое обращение представителей осетинских религиозных организаций
  Августа 2017
» Обращение по установке памятника Пипо Гурциеву.
  Июня 2017
» Межконфессиональный диалог в РСО-Алании состояние проблемы
  Мая 2017
» Рекомендации 2-го круглого стола на тему «Традиционные осетинские религиозные верования и убеждения: состояние, проблемы и перспективы»
» Пути формирования информационной среды в сфере осетинской традиционной религии
» Проблемы организации научной разработки отдельных насущных вопросов традиционных верований осетин
  Мая 2016
» ПРОИСХОЖДЕНИЕ РУССКОГО ГОСУДАРСТВА
» НАРОДНАЯ РЕЛИГИЯ ОСЕТИН
» ОСЕТИНЫ
  Мая 2015
» Обращение к Главе муниципального образования и руководителям фракций
» Чындзӕхсӕвы ӕгъдӕуттӕ
» Во имя мира!
» Танец... на грани кровопролития
» Почти 5000 граммов свинца на один гектар земли!!!
  Марта 2015
» Патриоту Алании
  Мая 2014
» Что мы едим, или «пищевой терроризм»
  Апреля 2014
» ЭКОЛОГИ БЬЮТ ТРЕВОГУ
  Августа 2013
» Хетӕг Ирыстонмӕ цӕмӕн лыгъд?
» Кто такие нарты?
» Ды хъæздыгдæр уыдтæ цардæй
» ДЫУУӔ ИРӔН ЙӔ ЗӔРДӔ ИУ УЫД
» ПОМНИТЕ, КАКИМ ОН ПАРНЕМ БЫЛ...
» ТАБОЛТЫ СОЛТАНБЕДЖЫ 3АРӔГ
  Июля 2013
» «ТАМ ПОЙМЕШЬ, КТО ТАКОЙ»…
» Последнее интервью Сергея Таболова