Iriston.com
www.iriston.com
Цæйут æфсымæртау раттæм нæ къухтæ, абон кæрæдзимæ, Иры лæппутæ!
Iriston.com - история и культура Осетии
Кто не помнит прошлого, у того нет будущего.
Написать Админу Писать админу
 
Разделы

Хроника военных действий в Южной Осетии и аналитические материалы

Публикации по истории Осетии и осетин

Перечень осетинских фамилий, некоторые сведения о них

Перечень населенных пунктов Осетии, краткая информация о них и фамилиях, в них проживавших

Сборник материалов по традициям и обычаям осетин

Наиболее полное на сегодняшний день собрание рецептов осетинской кухни

В данном разделе размещаются книги на разные темы

Коста Хетагуров "Осетинскя лира", по книге, изданной во Владикавказе (Орджоникидзе) в 1974 году.


Перечень дружественных сайтов и сайтов, схожих по тематике.



Rambler's Top100 Рейтинг@Mail.ru Индекс цитирования
Статьи Словари
Здравствуйте, Гость
Регистрация | Вход
Опубл. 19.12.2010 | прочитано 2509 раз |  Комментарии (0)     Автор: Tabol Вернуться на начальную страницу Tabol
РОСТЕВАН БАЗЫДТА АВТАНДИЛЫ АХЪУЫЗЫНЫ ХАБАР

Ацыд, афардæг и лæппу, ныр йæ койы сæр — æндæртæ; 

Паддзах бон фæбадт тызмæгæй, никæй не 'ркуырдта йæ зæрдæ. 

Растад дыккаг бон дæр тарæй, калы фырмæстæй цæхæртæ. 

Басидт визирмæ, фæзынд æм, ризынц дурæмыр æфсæртæ. 

 

Паддзах бакасти, куы федта: у мæрдонвæлурс, тæсмардау, 

Уæд фæфæлмæн ис: «Ызнон мæм ницы не хъуысти, нæ хъардта. 

Дзырд цæуыл цыди, — нæ зонын, зонын иу — ыссыгътæн артау. 

Уæд, цы мын загътай, цы 'рцыди, гъе, цæй тыххæй кодтай сар та? 

 

Кæнæ лæппуйы цы хъуыди, кæнæ мæн хылмæ куыд равдæлд? 

Мæнг нæ фæзæгъынц: «Тæрк ныхас у нæ фыдбылызтæн авдæн». 

Зон — кæд цы зæгъын æмбæлы, баздæх гъеныр æмæ бавдæл, — 

Ногæй радзур мын: цы домдтай, раст, куыд æй радзырдтай, афтæ». 

 

Ризгæ сфæлхатт кодта визир ногæй йе зноны ныхæстæ. 

Хи ныууромгæ цыбыр дзуапп паддзах ралæмæрста мæстæй: 

«Фестон дзуттаг куыдз, — дæ зонд ма кæд дæхимæ ис æххæстæй! 

Банцай, ба, зæгъын, мæ бон дæ нал у, мауал кал дæ хъæстæ!» 

 

Рацыд, бацагуырдта визир, фæлæ никуы ссардта хуры. 

Чидæр цагъартæй дзыназгæ: «Спаспет ахъуызыди» — дзуры. 

«Æз нæ бауæнддзынæн, — визир батыхст, — уый зæгъын йæ цуры, 

Фаг мыл аныдзæвд, ныр та йæм исчи бацæуæд уæ, — курын». 

 

Визир галуанмæ куынæ здæхт, паддзах рарвыста æндæры; 

Хабар базонгæ йæ зæрдæ уый дæр мидæмæ нæ тæры; 

Тъизы паддзахæн йæ зæрдæ, — маст, дызæрдыг æм æфсæры; 

«Ацыд, ахъуызыд» — фæстагмæ хъуыды ферттывта йæ сæры. 

 

Æмæ къæлæтджыны исдуг бандзыг, дурдзавдау, æнкъардæй. 

«Ехх! — ныуулæфыд фæстагмæ, — уыцы хинæйдзаг мæнгардæн!..» 

Загъта цагъартæн: «Ныртæккæ визирмæ фæсидут ардæм!» 

Мæнæ паддзахы раз визир цыма 'рбалæууыди мардæй. 

 

Нал и туджы цъыртт цæсгомы, уадул уардигъуыз нал дары; 

Паддзах бафарста: «Хурзæрин кæд ихсыд мæйау н' атары?» 

Визир бауæндыд: «Ахъуызыд, ног нæ бахъуыди сау дарын. 

Махмæ нал худы хурты хур, бон, æмбисбон ныл баталынг!» 

 

Ростеван, мæгуыр, ныккуыдта, ниуы — чи ма йæ уромы?! 

Хойы сæр æмæ бындзыггай урс цыллæ зачъетæ тоны: 

«Уæ, мæ буцхъомыл, мæ уд мын уый куыд ныппæрстай зындоны? 

Ныр мæ цæстытæн дæ фæстæ рухс цы хур кæндзæн, мæ боныл? 

 

Сæр дæ уæхсчытыл куы хæссай, — иунæг макуы зæгъ дæхицæй; 

Иунæг — де схæссæг, — дæ уындæй мæнæ чи мæгуыр фæхицæн! 

Уæвгæ, иунæгæн цы уаид, — зæрдæ, зæрдæ дæ фæсидзæр! 

Уæууа, танталы фыд-зынты ныр мæ зæронд сæр куыд джиудзæн? 

 

Уæуу, мæгуыр йæ бон, ды чемæ цуаны нал хæтдзынæ хæхты, 

Пуртихъазджыты 'хсæн фæзы дæу цы цæст агурдзæн уæгъды, 

Де 'хцон уаз хъæлæс цы хъусты ныр æвзист хъуытаз нæ цæгъды! 

Циу мæ паддзахад æнæ дæу? — Мæнæ нал лæууын мæ къæхтыл! 

 

Ома стонг дын куы уа искуы, — уый мæ не 'ндавдзæн, нæ мардзæн: 

Хохы сырдты 'хсæн уай, фæзы, — дæу дæ фаты бырынкъ дардзæн, 

Рухс дæ фæндагмæ дæр, зонын, арв алдзæн цырæгътæ дардзæн. 

Иу — мæ ингæныл æрмæстдæр хъарм — дæ цæстысыг нæ уардзæн». 

 

Хабар айхъуыстис, æмбойны сыкъа тохвæдис ныууасыд, 

Адæм къордгæйттæй ызгъордтой, галуан уæздæттæй куы нал зынд; 

Чи йæ зачъетæ рæдувы, чи, йæ сæрхойгæ, дзыназы, 

«Мæнæ саударæн бон, — дзурынц, — хур ныл батар и — зынгбазыр». 

 

Паддзах уæздæтты куы федта, уæд хæкъуырцкуыдæй ныккуыдта, 

Зæгъгæ: «Раксæсут-ма мæнæ, хур ныл боныгон куы ныттар! 

Ау, цы йын ракодтам? Махæй уый йæ цæстысындз куыд уыдта? 

Ныр куы ралæууа уæззау хæст, — уыйау чи зоны йæ хъуыддаг?!» 

 

Бирæ сар-додой фæкодтой, Ростеван фæстагмæ загъта: 

«Цымæ чемæ ис йæ балцы, гъе, кæмæн фæдзæхсы мах та?» 

Шермадин, мæгуыр, нымдгæнгæ размæ ралæууыди тагъд-тагъд, 

Автандилы ныстуан радта æмæ йе 'нкъард сæр æруагъта. 

 

Дзуры: «Уыцы фыст ыссардтон æз мæ хицауæн йæ уаты; 

Ниудтой цагъайрæгтæ, — ног, дам, ацыд не спаспет — бæгъатыр. 

Алчи хъазайрæгтæй ам ис; балцы иунæгæй и, — хатын; 

Циу мæ удæгас, мæн амар, паддзах, ма мын бакæ хатыр!» 

 

Ныстуан бакæсгæ ныккалдтой ногæй сау цæссыг — уыраугæ, 

Паддзах маройы бон расидт: «Маст ныл не 'ркæндзæн уæззаудæр! 

Автандилы балцæн кувæнт не 'ппæт идæдзтæ, нæ цаудтæ, 

Кæд нæ бæлццонмæ хæларæй искуы ракæсид Хуыцау дæр». 



<==    Комментарии (0)      Версия для печати
Реклама:

Ossetoans.com allingvo.ru OsGenocid OsGenocid ALANNEWS jaszokegyesulete.hu mahdug.ru iudzinad.ru

Архив публикаций
  Июля 2019
» Открытое обращение представителей осетинских религиозных организаций
  Августа 2017
» Обращение по установке памятника Пипо Гурциеву.
  Июня 2017
» Межконфессиональный диалог в РСО-Алании состояние проблемы
  Мая 2017
» Рекомендации 2-го круглого стола на тему «Традиционные осетинские религиозные верования и убеждения: состояние, проблемы и перспективы»
» Пути формирования информационной среды в сфере осетинской традиционной религии
» Проблемы организации научной разработки отдельных насущных вопросов традиционных верований осетин
  Мая 2016
» ПРОИСХОЖДЕНИЕ РУССКОГО ГОСУДАРСТВА
» НАРОДНАЯ РЕЛИГИЯ ОСЕТИН
» ОСЕТИНЫ
  Мая 2015
» Обращение к Главе муниципального образования и руководителям фракций
» Чындзӕхсӕвы ӕгъдӕуттӕ
» Во имя мира!
» Танец... на грани кровопролития
» Почти 5000 граммов свинца на один гектар земли!!!
  Марта 2015
» Патриоту Алании
  Мая 2014
» Что мы едим, или «пищевой терроризм»
  Апреля 2014
» ЭКОЛОГИ БЬЮТ ТРЕВОГУ
  Августа 2013
» Хетӕг Ирыстонмӕ цӕмӕн лыгъд?
» Кто такие нарты?
» Ды хъæздыгдæр уыдтæ цардæй
» ДЫУУӔ ИРӔН ЙӔ ЗӔРДӔ ИУ УЫД
» ПОМНИТЕ, КАКИМ ОН ПАРНЕМ БЫЛ...
» ТАБОЛТЫ СОЛТАНБЕДЖЫ 3АРӔГ
  Июля 2013
» «ТАМ ПОЙМЕШЬ, КТО ТАКОЙ»…
» Последнее интервью Сергея Таболова